Αδίδακτο κείμενο : Ξενοφῶντος , Συμπόσιον 4, 34-36

Ξενοφῶντος , Συμπόσιον 4, 34-36  

 

[4.34] Ἀλλ’ ἄγε δή, ἔφη ὁ Σωκράτης, σὺ αὖ λέγε ἡμῖν, ὦ Ἀντίσθενες, πῶς οὕτω βραχέα ἔχων μέγα φρονεῖς ἐπὶ πλούτῳ. Ὅτι νομίζω, ὦ ἄνδρες, τοὺς ἀνθρώπους οὐκ ἐν τῷ οἴκῳ τὸν πλοῦτον καὶ τὴν πενίαν ἔχειν ἀλλ’ ἐν ταῖς ψυχαῖς. [4.35] ὁρῶ γὰρ πολλοὺς μὲν ἰδιώτας, οἳ πάνυ πολλὰ ἔχοντες χρήματα οὕτω πένεσθαι ἡγοῦνται ὥστε πάντα μὲν πόνον, πάντα δὲ κίνδυνον ὑποδύονται, ἐφ’ ᾧ πλείω κτήσονται, οἶδα δὲ καὶ ἀδελφούς, οἳ τὰ ἴσα λαχόντες ὁ μὲν αὐτῶν τἀρκοῦντα ἔχει καὶ περιττεύοντα τῆς δαπάνης, ὁ δὲ τοῦ παντὸς ἐνδεῖται· [4.36] αἰσθάνομαι δὲ καὶ τυράννους τινάς, οἳ οὕτω πεινῶσι χρημάτων ὥστε ποιοῦσι πολὺ δεινότερα τῶν ἀπορωτάτων· δι’ἔνδειαν μὲν γὰρ δήπου οἱ μὲν κλέπτουσιν, οἱ δὲ τοιχωρυχοῦσιν, οἱ δὲ ἀνδραποδίζονται· τύραννοι δ’ εἰσί τινες οἳ ὅλους μὲν οἴκους ἀναιροῦσιν, ἁθρόους δ’ ἀποκτείνουσι, πολλάκις δὲ καὶ ὅλας πόλεις χρημάτων ἕνεκα ἐξανδραποδίζονται.

 Λεξιλόγιο

ἄγε δή = εμπρός λοιπόν (προτρεπτικό μόριο)

ὑποδύομαι κίνδυνον = εκτίθεμαι σε κίνδυνο

λαγχάνω τά ίσα = παίρνω ίσο μερίδιο

τοιχορυχέω-ῶ = κάνω διαρρήξεις (σπιτιών)

ἀνδραποδίζομαι = κάνω εμπόριο δούλων

 Παρατηρήσεις

1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: « Ἀλλ’ ἄγε δή […] πλείω κτήσονται ».

Μονάδες 20

2.Ο Αντισθένης υποστηρίζει ότι ο πλούτος βρίσκεται στην ψυχή του ανθρώπου. Πώς τεκμηριώνει την απάντησή του αυτή; Σε ποιες κατηγορίες ανθρώπων αναφέρεται;

Μονάδες 10

3.α. Να μεταφέρετε τα παρακάτω ουσιαστικά στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού

πλούτῳ

ὦ ἄνδρες

ταῖς ψυχαῖς

χρήματα

κίνδυνον

πόλεις

Μονάδες 3

3.β. Να αναγνωρίσετε τις ακόλουθες αντωνυμίες ως προς το είδος και να τις μεταφέρετε στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού :  σὺ , οἳ

Μονάδες 1

3.γ. βραχέα , πολλοὺς : Να γράψετε τους άλλους δύο βαθμούς των παραπάνω επιθέτων στην ίδια πτώση , αριθμό και γένος.

Μονάδες 2

3.δ. Να γραφεί ό,τι ζητείται για τους παρακάτω τύπους του κειμένου :

ἔφη : β’ ενικό προστακτικής Ενεστώτα

λέγε : γ’ πληθυντικό οριστικής Μέλλοντα στην ίδια φωνή

ἔχων : απαρέμφατο Αορίστου β’ στην ίδια φωνή

ὁρῶ : γ’ πληθυντικό ευκτικής Ενεστώτα στην ίδια φωνή

αἰσθάνομαι : β’ ενικό οριστικής Παρατατικού

Μονάδες 5

Μονάδες 10

4.α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους έντονα γραμμένους τύπους του κειμένου : ἡμῖν, πένεσθαι, 

χρημάτων , δι’ἔνδειαν, χρημάτων ἕνεκα

Μονάδες 5

4.β.« ὁρῶ γὰρ πολλοὺς μὲν ἰδιώτας, οἳ πάνυ πολλὰ ἔχοντες χρήματα οὕτω πένεσθαι ἡγοῦνται ὥστε πάντα μὲν πόνον, πάντα δὲ κίνδυνον ὑποδύονται, ἐφ’ ᾧ πλείω κτήσονται,» : Να αναγνωρίσετε το είδος των δευτερευουσών προτάσεων της περιόδου και να δηλώσετε τον συντακτικό τους ρόλο.

Μονάδες 3

4.γ. οἳ πάνυ πολλὰ ἔχοντες χρήματα οὕτω πένεσθαι ἡγοῦνται : Να αναλύσετε τη μετοχή στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση

Μονάδες 2

Μονάδες 10