Ξενοφῶν, Ἱέρων §§ 2.6-9 (έκδ. του Marchant, E.C. Οξφόρδη: Clarendon Press, 1920, ανατ. 1969)
Στο έργο αυτό γίνεται συζήτηση ανάμεσα στον τύραννο των Συρακουσών Ιέρωνα και τον ποιητή Σιμωνίδη σχετικά με τις διαφορές του τυραννικού από τον ιδιωτικό βίο.
Κατὰ τὸ τρίτο ἔτος τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου ὁ ἀθηναϊκὸς δῆμος, κουρασμένος από τις αντιξοότητες τοῦ πολέμου, ἄρχισε νὰ στρέφεται ἐναντίον τοῦ Περικλῆ ποὺ εἶχε ἐξωθήσει τα πράγματα σὲ ρήξη μὲ τὴν Σπάρτη. Γιὰ νὰ δικαιολογήσει τὴν πολιτική του καὶ νὰ τονώσει το ἀγωνιστικὸ φρόνημα τοῦ δήμου, ὁ μεγάλος πολιτικὸς συγκάλεσε τὴν ἐκκλησία τοῦ δήμου και εκφώνησε λόγο στοὺς συμπολίτες του. Απόσπασμα του λόγου αυτού αποτελεί το ακόλουθο κείμενο
Τοιαῦτα ὁ Περικλῆς λέγων ἐπειρᾶτο τοὺς Ἀθηναίους τῆς τε ἐς αὑτὸν ὀργῆς παραλύειν καὶ ἀπὸ
τῶν παρόντων δεινῶν ἀπάγειν τὴν γνώμην. οἱ δὲ δημοσίᾳ μὲν τοῖς λόγοις ἀνεπείθοντο καὶ οὔτε
πρὸς τοὺς Λακεδαιμονίους ἔτι ἔπεμπον ἔς τε τὸν πόλεμον μᾶλλον ὥρμηντο, ἰδίᾳ δὲ τοῖς
παθήμασιν ἐλυποῦντο, ὁ μὲν δῆμος ὅτι ἀπ’ ἐλασσόνων ὁρμώμενος ἐστέρητο καὶ τούτων, οἱ δὲ
Κείμενο 37 - Η κατάρα των εμφυλίων πολέμων
|
In eum locum res deducta est, |
|
ut, nisi subvenerit qui deus vel casus
aliqui, |
|
salvi
esse nequeamus. |
|
Equidem, ut veni ad urbem, |
Κείμενο 36 - Μια απόπειρα δωροδοκίας
|
Manius Curius Dentatus maxima
frugalitate utebatur, |
|
quo contemnere posset facilius
divitias. |
|
Die quodam ad eum venerunt Samnitium
legati. |
|
Ille se praebuit eis spectandum in scamno assidentem apud focum |
Κείμενο 10. Η προφητεία του Δία
Στο πρώτο βιβλίο της «Αινειάδας» του Βιργιλίου ο Δίας (Jupiter) καθησυχάζει τη θυγατέρα του Αφροδίτη (Venus) που εκφράζει την αγανάκτησή της για τον αδιάκοπο κατατρεγμό του γιου της Αινεία από την Ήρα (Juno). Ο Δίας τη διαβεβαιώνει ότι το πεπρωμένο του Αινεία είναι να κατακτήσει και να εκπολιτίσει την Ιταλία. Ο γιος του Ίουλος (lūlus ή Ascanius) θα κτίσει την Alba Longa.Τριακόσια χρόνια αργότερα, από τον Άρη και την ιέρεια Ρέα Σίλβια (Ilia) θα γεννηθούν οι δίδυμοι Ρώμος (Remus) και Ρωμύλος (Rōmulus), που θα τραφούν από το γάλα της θρυλικής λύκαινας. Ο Ρωμύλος θα κτίσει τη Ρώμη και θα δώσει το όνομά του στους Ρωμαίους. Ο απόγονός του Καίσαρας Αύγουστος θα κλείσει τις πύλες του ναού του Ιανού –σημάδι πως τέλειωσαν οι πόλεμοι– και θα επαναφέρει τη χρυσή εποχή του Κρόνου. Ο Αινείας και ο Αύγουστος είναι προορισμένοι από τη μοίρα (fatum) να αποθεωθούν. Η πεποίθηση ότι η ιστορική πορεία της Ρώμης ήταν προαποφασισμένη ήταν βαθιά εδραιωμένη στους Ρωμαίους και προβάλλεται ιδιαίτερα από τη λογοτεχνία των χρόνων του Αυγούστου.
