Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026

Αρχαία Γ' : 16η διδακτική ενότητα. Η πόλις

 16η διδακτική ενότητα. Η πόλις

«Αριστοτέλης» : Το graphic novel

Εισαγωγικό σημείωμα

Ο Αριστοτέλης δηλώνει με τον όρο τέλος τον λόγο μιας σειράς ενεργειών ή την ολοκληρωμένη μορφή προς την πραγμάτωση της οποίας τείνει ένα ον. Έτσι, το τέλος λειτουργεί ως πρωθύστερο αίτιο και αρχή· δεν είναι αποτελείωμα αλλά τελείωση, η ορθή ολοκλήρωση μιας συγκεκριμένης διαδικασίας. Γι' αυτό και το πραγματικό τέλος ενός όντος είναι να κατακτήσει το κορυφαίο για το ίδιο αγαθό και να ολοκληρώσει τη φύση του. Το πραγματικό τέλος μιας κοινωνίας είναι να εξασφαλίσει στα μέλη της την ευτυχία. Αυτό το πετυχαίνει η ανώτατη μορφή κοινωνίας, η πόλις.

Αρχαία Γ' : 15η διδακτική ενότητα. Ορισμός της αρετής

15η διδακτική ενότητα. Ορισμός της αρετής

«Αριστοτέλης» : Το graphic novel

Εισαγωγικό σημείωμα

Στο ερώτημα πώς ορίζεται η μετρημένη στάση, με ποιο κριτήριο θα αποφασίσει ο άνθρωπος τα όρια του ηθικού μέτρου και του δέοντος, ο Αριστοτέλης απάντησε ότι δεν υπάρχει αντικειμενικός τρόπος. Η μεσότητα είναι προσωπική υπόθεση· άλλη είναι η μεσότητα - ανδρεία για εκείνον που εκ χαρακτήρος τείνει προς την έλλειψη - δειλία και άλλη για εκείνον που τείνει προς την υπερβολή - θράσος. Το υποκειμενικό μέσο δεν ισαπέχει από τα άκρα της υπερβολής και έλλειψης, οπότε η εύρεσή του παραμένει ζητούμενο σε κάθε περίσταση· ζητούμενο που απαιτεί σταθερή προσήλωση και διανοητική εγρήγορση. Η αρετή, λοιπόν, ταυτίζεται με τη μεσότητα, αλλά δεν πρέπει την εκλάβουμε ως κάτι ουδέτερο και μετριοπαθές, χλιαρό και άχρωμο. Μπορεί να πραγματώνει το μέτρο ανάμεσα στα άκρα της υπερβολής και έλλειψης, αλλά ως στάση ζωής η αρετή είναι ακρότης, δυσεπίτευκτη κορύφωση ενός αγώνα που κρατάει ολόκληρη ζωή.

Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026

Αρχαία Γ' : 14η διδακτική ενότητα

 14η διδακτική ενότητα : Ηθική αρετή και μεσότητα

Αριστοτέλης, Ἠθικὰ Νικομάχεια, Β 6.4-8, 1106a26-b7


Εισαγωγικό σημείωμα

Το πεδίο των έξεων και της ηθικής είναι οι πράξεις και τα πάθη των ανθρώπων μέσα στην οργανωμένη κοινωνία. Τα πάθη (η επιθυμία, η οργή, ο φόβος, το θάρρος, ο φθόνος, η χαρά, ο πόθος, το μίσος κ.ά.) είναι φυσιολογικά βιώματα της ψυχής, δεδομένα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης. Από μόνα τους τα περισσότερα πάθη δεν επιδέχονται ηθικούς προσδιορισμούς, δεν είναι εξαρχής ούτε καλά ούτε κακά. Συνεπώς, η αρετή δεν είναι ένα πάθος. Είναι, όμως, μια παγιωμένη στάση του ανθρώπου απέναντι στα πάθη: η αποφυγή της υπερβολής και της έλλειψης και η αναζήτηση του μέτρου στη βίωση των παθών. Πώς, όμως, ορίζεται αυτό το μέτρο;

Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026

Ξενοφῶν, Ἱέρων, κεφ. 5 §§ 1-2

 Ξενοφῶν, Ἱέρων, κεφ. 5 §§ 1-2 (έκδ. του Marchant, E.C. Οξφόρδη: Clarendon Press, 1920, ανατ. 1969)



Ο Ξενοφώντας στο διαλογικό του έργο του Ιέρων, -ανάμεσα στον Σιμωνίδη και τον τύραννο των Συρακουσών Ιέρωνα- Ο Ξενοφώντας στο διαλογικό του έργο του Ιέρων, -ανάμεσα στον Σιμωνίδη και τον τύραννο των Συρακουσών Ιέρωνα- αναφέρεται στα κριτήρια με τα οποία επιλέγουν τους συνεργάτες τους οι τύραννοι και στις κατηγορίες πολιτών που αποκλείουν από την εξουσία.